تبلیغات
 $اطلاعات بانكی$ - پولشویی
جدیدترین مطالب

پولشویی

تعریف پول:

پول = واحد قانونی و رسمی کشور است که وسیله مبادله و مورد پذیرش عامه بوده و قدرت ابراء نامحدود داشته باشد.

(ابراء: بری کردن شخصی ذمه شخص دیگر را که حقی بر ذمه وی دارد اعم از حق مالی و غیرمالی- قدرت ابراء نامحدود: قبول پول قانونی از طرف طلبکار تا هر میزانی که طلب داشته باشد، اجباری است و بدهکار می­تواند دین خود را تا هر مبلغی که باشد، با پول قانونی (رسمی) و بدون هیچ حصر و محدودیتی بپردازد.)

وظایف پول:

 1- وسیله مبادله است.  2- وسیله سنجش ارزش است.  3- ذخیره ارزش است. 4- وسیله پرداخت های آتی است.   5- واحد ثبت معاملات بازرگانی در دفاتر حسابداری است.

انواع پول:

1- پول رسمی (قانونی) شامل اسکناس و مسکوک.

2- جانشینان پول شامل :

الف - پول بانکی (تحریری) شامل سپرده های دیداری (حسابجاری) و تسهیلات اعطایی (اعتباری) به مشتریان نزد بانکها و موسسات مالی با برداشت یا نقل و انتقال آن از یک حساب به حساب دیگر بوسیله چک یا حواله بانکی.

ب- شبه پول شامل سپرده های غیر دیداری مدت دار مانند سپرده های سرمایه گذاری کوتاه و بلند مدت ،اوراق قرضه و اسناد خزانه و کلیه اوراقی که برای نقدشدن به گذشت زمان قانونی نیاز دارد. ج- کارتهای الکترونیکی شامل انواع کارتهای الکترونیکی با قابلیت دریافت و پرداخت و نقل و انتقال وجوه حساب اشخاص .

پولشویی چیست ؟
 1) پول شویی جریان پنهان سازی درآمدهای غیر قانونی و مجرمانه است.
2) با توجه به تعاریف مندرج در منابع حقوقی و اقتصادی ،پول شویی فرآیندی است که در طی آن درآمدهای غیر قانونی را قانونی جلوه می­دهند

 3) پولشویی به معنای قانونی کردن درآمدهای غیر قانونی ، مشروع کردن پول های نا مشروع یا تطهیر پول های حرام و یا تبدیل پول های کثیف ناشی از اعمال خلاف به پول های تمیز و پاک می­باشد.


مقررات پولشویی دربانک­هاوموسسات مالی واعتباری:
اهم اقدامات انجام شده دررابطه با پولشویی در ایران بترتیب اولویت زمانی در بانکها و موسسات مالی و اعتباری عبارتند از:

1-ابلاغ مقررات پیشگیری از پول شویی در موسسات مالی مصوب 18/08/1381 شورای پول و اعتبار
2-ابلاغ دستور العمل اجرایی مبارزه با جرم پول شویی بتاریخ 03/08/1382توسط شورای هماهنگی بانکها
3-ابلاغ دستور العمل اجرائی مقررات پیشگیری از پول شویی بتاریخ 11/09/1388 توسط دبیر کل بانک مرکزی ج.ا.ا
*4-ابلاغ قانون مبارزه با پول شویی مصوب 02/09/1388 مجلس شورای اسلامی
*5-ابلاغ آیین نامه اجرایی مبارزه با پول شویی مصوب 11/09/1388 هیئت وزیران

تعریف پولشویی در ماده 2 قانون : « جرم پول‌شویی عبارت است از:
الف- تحصیل، تملك، نگهداری یا استفاده از عواید حاصل از فعالیت‌های غیرقانونی با علم به این كه به طور مستقیم یا غیرمستقیم در نتیجه ارتكاب جرم به دست آمده باشد.
ب ـ تبدیل، مبادله یا انتقال عوایدی به منظور پنهان كردن منشا غیرقانونی آن با علم به این كه به طور مستقیم یا غیرمستقیم ناشی از ارتكاب جرم بوده یا كمك به مرتكب به‌ نحوی كه وی مشمول آثار و تبعات قانونی ارتكاب آن جرم نگردد.
ج ـ اخفاء یا پنهان یا كتمان‌كردن ماهیت واقعی، منشا، منبع، محل، نقل و انتقال، جابه‌جایی یا مالكیت عوایدی كه به طور مستقیم یا غیرمستقیم در نتیجه جرم تحصیل شده باشد.»

 مجازات مرتکبین جرم درماده 9 قانون:
« مرتكبین جرم پولشویی علاوه بر استرداد درآمد و عواید حاصل از ارتكاب جرم مشتمل بر اصل و منافع حاصل (و اگر موجود نباشد، مثل یا قیمت آن) به جزای نقدی به میزان یك‌چهارم عواید حاصل از جرم محكوم می‌شوند كه باید به حساب درآمد عمومی نزد بانك مركزی جمهوری اسلامی ایران واریز گردد.»

انواع پول کثیف
 (1) پول‌های خاکستری: به پول‌هایی گفته می شود که از درآمدهای حاصل از فروش کالا و انجام کارهای تولیدی پنهان از نظارت دولت به دست آید، که معمولاً برای فرار از مالیات صورت می‌گیرد. زمین خواری و رشوه خواری در ایران از رایج ترین این نوع پول های کثیف است
 (2) پول‌های سیاه: که به پول‌های حاصل از قاچاق کالا گفته می شود؛ به طوری که درآمدهای حاصل از قاچاق کالا و شرکت در معاملات پرسود دولتی که خارج از عرف طبیعی در جامعه صورت می گیرد، باعث پیدایش این نوع پولها می گردد.
(3) پول‌های آغشته به خون: به پولهای حاصل از نقل و انتقال مواد مخدر و اقدامات ضد بشری و خیانت کارانه اطلاق می شود که غالبا با ترور و کشتار وخونریزی همراه میباشد.
(4) پول های ملتهب: به نوعی پول اطلا ق می شود که به لحاظ تغییرات سریع اقتصادی، اجتماعی و سیاسی از کشورها خارج و به مناطق امن روانه می شود. با این توضیح که اکثر اوقات پول شویی با فرار سرمایه از کشورها همراه است که آن هم ترکیبی از پول کثیف، خاکستری و حتی پول های تمیز است.

انواع پولشویی
1) پولشویی درونی: شامل پولهای کثیف که از فعالیت مجرمانه در داخل خاک یک کشورکسب و در همان کشور شسته می شود.

(2) پولشویی مهار شونده: شامل پولهای کثیف بدست آمده از فعالیت مجرمانه که در داخل خاک یک کشور کسب و در خارج از آن کشور تطهیر می شود.
(3) پولشویی بیرونی: شامل پولهای کثیف بدست آمده از فعالیت مجرمانه انجام شده در سایر کشورها که درخارج نیز شسته می شود .
(4) پولشویی وارد شونده: که شامل پولهایی که از فعالیت مجرمانه در سایر نقاط بدست آمده و در داخل خاک یک کشور مورد نظر شسته می شود.
(5) قاطر پول: اصطلاحی است که به افرادی که کالا یا پولی در مبالغ کلانی را از فردی در کشوری به فرد دیگری در کشور دیگری منتقل می‌کنند به کار برده می‌شود. حتی اگر این پول از طریق کلاهبرداری به دست آمده باشد. در اکثر موارد این کار از طریق اینترنت انجام می‌شود.

فرآیند پولشویی 
1)
 مرحله جایگذاری: جایگذاری از طریق عواید حاصل از فعالیتهای مجرمانه به شبکه های رسمی با هدف تبدیل و تغییر منشاء و یا مالکیت آن با استفاده از شیوه های زیر :
- تقسیم وجوه نقدی کلان به مبالغ کوچک(کمتر از سقف معین پیش بینی شده برای گزارش­دهی)
- استفاده از بستگان نزدیک یا سایر اشخاصی که به گونه ای با آنان در ارتباط هستند .
-تشکیل شرکتهای صوری یا شرکت هایی که اساساً بمنظور پولشویی در نقاطی که مقررات ثبت شرکت در آنها آسان است..

-استفاده از روش قانونی مهاجرین و اقلیتهای قومی برای فرستادن وجوه توسط مجرمان
2) مرحله لایه گذاری: جداسازی عواید حاصل از جرم از منشاء غیر قانونی آن از طریق ایجاد لایه های پیچیده ناشی از معاملات (نقل و انتقالات ) چندگانه با هدف مبهم ساختن زنجیره عطف حسابرسی و عدم امکان ردیابی منشاء مال با استفاده از شیوه های زیر:
-انجام دادن عملیاتی مانند حواله وجوه سپرده شده وجوه نزد بانکها و موسسات مالی به بانک و موسسه دیگر
- تبدیل سپرده نقدی به اسناد پولی دیگر از قبیل اوراق بهادار ،سهام، چکهای مسافرتی و ...
3) مرحله درهم آمیزی (یکپارجه سازی): یکپارچه سازی یا فراهم آوردن پوشش و ظاهری مشروع برای توجیه قانونی عواید حاصل از فعالیتهای مجرمانه طریق روشهای متعددی مانند:
- سوق دارائی های نامشروع به سوی اشخاص و شرکت هائی مرتبط با مجرمان
-تاسیس شرکت های پوششی و غیره

 

 

انواع عملیات پولشویی در بانکها
*1)عملیات اتفاقی: کلیه معاملات و خدماتی است که از یک سو مبلغ آن بیشتر از میزان تعیین شده در مقررات (در حال حاضر یکصدوپنجاه میلیون ریال ) می باشد و از سوی دیگر مشتری برای شعب بانکها و موسسات مالی ناشناخته است .
*2)معاملات و عملیات مشکوک: معاملات و عملیاتی که اشخاص با در دست داشتن اطلاعات و یا قوانین و شواهد منطقی ظن پیدا کنند که این عملیات و معاملات به منظور پولشویی انجام می شود. عملیات غیر حضوری.

3)عملیات غیر حضوری: بکار گیری روشهائی که منجر به عدم حضور مشتری جهت افتتاح حساب و یا ارایه انواع خدمات بانکی (بانکداری اینترنتی ،موبایل بانکینک،تلفنبانک)
4)عملیات کارگزاری بانکی: ارایه خدمات مربوط به حساب جاری یا سایر حسابهای مورد تقاضای مشتریان کارگزاری که از این حسابها برای مدیریت منابع مالی خود استفاده می نمایند. (بانکها،موسسات مالی و اعتباری غیر بانکی،صرافیها،صندوقهای سرمایه گذاری، شرکتهای سرمایه گذاری ،صندوق های بازنشستگی،صندوقهای قرض الحسنه ،شرکتهای لیزینگ و موسسات مشابه).

طبقه بندی انواع مشتریان
الف ) انواع مشتریان بر اساس نوع ارتباط با بانک :

1-مشتریان دائمی: مشتریانی هستند که روابط آنان با شعبه بانک مستمر است.
2-مشتریان گذری(اتفاقی): مشتریانی هستند که روابط آنان با شعبه بانک فاقد وصف استمرار است به عنوان مثال با یک بار مراجعه به شعبه بانک و تقاضای انجام عملیاتی چون صدور حواله در مقابل وجه نقد و انجام آن، این روابط خاتمه می‌یابد.
ب ) انواع مشتریان بر اساس نوع عملیات بانکی:
 1-مشتریان دارای عملیات مستمر مانند عملیات حساب جاری
2- مشتریان دارای عملیات اتفاقی شامل عملیاتی که با یک بار انجام، خاتمه می‌یابند.

*ج ) انواع مشتریان بر اساس نوع مشاغل مرتبط با عملیات پولشویی:
*1-مشتریان مشاغل غیر مالی که عبارتند از صاحبان مشاغلی که معاملات زیادی را به صورت نقدی انجام داده و از نظر پولشویی در معرض خطر قرار دارند از قبیل: پیش‌فروش‌کنندگان مسکن یا خودرو، طلافروشان، فروشندگان خودرو، فرش‌، عتیقه و محصولات فرهنگی گران‌قیمت.
2- سایر مشریان.

روشهای شناسایی مشتریان
1- شناسایی اولیه: عبارتست از تطبیق و ثبت مشخصات اظهارشده توسط ارباب رجوع با مدارک شناسایی و در صورت اقدام نماینده یا وکیل، علاوه بر ثبت مشخصات وکیل یا نماینده ثبت مشخصات اصیل.
*2- شناسایی کامل: عبارتست از شناسایی دقیق ارباب رجوع به هنگام ارایه خدمات پایه ( به ویژه در زمان افتتاح حساب بانکی) و تخمین سطح فعالیت مورد انتظار وی علاوه بر شناسایی اولیه (خدمات پایه خدماتی است که طبق مقررات، پیش‌نیاز ولازمه ارایه سایر خدمات توسط بانک‌ها، موسسات مالی و اعتباری بوده و پس از آن ارباب رجوع به منظور اخذ خدمات مکرر مراجعه می‌کند).
*3- شناسایی و اخذ تعهد: دریافت مدارک شناسایی صاحبان مشاغل غیرمالی (مشاغلی که معاملات زیادی را به صورت نقدی انجام داده و از نظر پولشویی در معرض خطر قرار دارند از قبیل: پیش‌
فروش‌ کنندگان مسکن یا خودرو، طلافروشان، فروشندگان خودرو، فرش‌، عتیقه و محصولات فرهنگی گران‌قیمت) با اخذ تعهدنامه ارایه اطلاعات موارد درخواست مشخص‌شده در آیین‌نامه اجرایی ،رعایت مقررات مربوط به مبارزه با پولشویی،عدم اجازه و استفاده اشخاص دیگر از خدمات پایه دریافتی و اطلاع آن در صورت اقدام بلافاصله به بانک یا مؤسسه مالی و اعتباری .در صورت خودداری مشاغل غیرمالی از ارایه این تعهد و یا خودداری از عمل به تعهدات، از ارایه خدمات به آنان خودداری شود.

ارکان مبارزه با پولشویی
 ارکان مبارزه با پولشویی در نظام بانکی کشور عبارتند از:
(1) شورای عالی مبارزه با پولشویی به ریاست و مسئولیت وزارت امور اقتصادی و دارایی و با عضویت وزراء بازرگانی، اطلاعات، کشور و رئیس کل بانک مرکزی.
(2) دبیرخانه شورای عالی مبارزه با پولشویی مستقر در وزارت امور اقتصادی و دارایی.
(3) واحد اطلاعات مالی واحدی متمرکز و مستقل که مسئولیت دریافت، تجزیه و تحلیل و ارجاع گزارش‌های معاملات مشکوک به مراجع ذی‌ربط را به عهده دارد، مستقر در وزارت امور اقتصادی و دارایی.
(4) مسئول یا واحد مبارزه با پولشویی  هر بانک یا مؤسسه مالی و اعتباری.

رعایت نکات ضروری
1
- مسئول ذیربط در شعب مکلف است به کلیه عملیات و معاملات بانکی روزانه مشتریان با هدف شناسایی عملیات مشکوک نظارت مستمر داشته و در صورت دریافت هر گونه گزارش از کارکنان شعبه، موضوع را بررسی و در صورت تأیید مشکوک بودن عملیات، مراتب را با قید فوریت و با تکمیل فرم‌های مربوطه مستقیماً و به طور کاملاً محرمانه به واحد مسئول مبارزه با پولشویی در بانک متبوعه گزارش نماید. در غیاب مسئول ذیربط در شعبه مسئولیت انجام موارد فوق بر عهده جانشین وی خواهد بود.
2- هیچیک از مسئولین یا کارکنان شعب ( و بانک) به هیچ وجه مجاز نیستند موارد مشکوک مربوط به مشتریان را در اختیار آنها و یا اشخاص ثالث قرار دهند.
3- چنانچه مشتری اعم از دائمی یا اتفاقی مدارک و مستندات احراز هویت و شناسایی را تحویل نماید، اما نوع خدمت مورد درخواست وی مشکوک باشد، ارایه خدمت به وی متوقف نمی‌شود، لیکن مراتب می‌بایست به شرح فوق سریعاً به واحد مسئول مبارزه با پولشویی در بانک متبوعه گزارش گردد.

 

نگهداری سوابق و اطلاعات پولشویی
الف) ضبط و نگهداری سوابق
1- نگهداری مدارک مربوط به سوابق معاملات و عملیات مالی (اعم از فعال و غیرفعال) به صورت فیزیکی و یا سایر روش‌های قانونی حداقل به مدت پنج سال بعد از پایان عملیات.
2- نگهداری مدارک مربوط به سوابق شناسایی ارباب رجوع هنگام ارایه خدمات پایه  به صورت فیزیکی و یا سایر روش‌های قانونی حداقل به مدت پنج سال بعد از پایان عملیات.
ب ) قابلیت دسترسی به سوابق
 -3
سوابق مدارک موضوع فوق‌الذکر باید به گونه‌ای ضبط و نگهداری شود که در صورت درخواست واحد اطلاعات مالی و سایر مراجع ذیربط، اطلاعات آن اسناد در ظرف زمانی حداکثر 4 روز کاری قابل دسترسی باشد.
پ ) ارسال سوابق و پاسخگویی
4
- ارایه اصل اسناد و مدارک، در صورت درخواست واحد اطلاعات مالی و سایر مراجع ذیربط، باید حداکثر ظرف یک ماه صورت پذیرد و مسئولیت جستجو و ارایه اسناد با شخص مسئول می باشد.
5
- اسناد مذکور باید قابلیت بازسازی معاملات را در صورت نیاز ایجاد نماید.




طبقه بندی: اسكناس و مسكوك ، اطلاع رسانی و تازه های بانكی، بانکداری اسلامی، مقالات اموزشی، جزوات آموزش بانكی،

تاریخ : هفتم شهریور 92 | 09:38 | نویسنده : رحمان نجفی | نظرات

  • paper | بیا اینجا | از قدیم تا کنون